Hamiline yazılı hisse senedi, üzerinde sahibinin adı yazmayan ve fiziksel olarak elinde bulunduran kişiye ait kabul edilen kıymetli evrak türüdür. Bu senetlerde hissedarın kimliği senet üzerinden değil, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından elektronik ortamda takip edilir.

TTK 484/2 uyarınca bedelleri tamamen ödenmemiş paylar için hamiline yazılı pay senedi çıkarılamaz. Pay bedelleri tamamlandıktan sonra ise TTK 486 ve 7262 sayılı Kanun gereği yönetim kurulunun 3 ay içinde senetleri bastırması ve pay sahiplerine dağıtması zorunludur. Bu bir tercih değil, kanuni yükümlülüktür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yasal terim olarak “pay senedi” ifadesi kullanılır; yani hamiline yazılı hisse senedi ile hamiline yazılı pay senedi aynı kavramdır.

Hamiline Yazılı Hisse Senedi Kime Aittir ve Nasıl Takip Edilir?

Hamiline yazılı hisse senedinin sahibi, o senedi fiziksel olarak elinde bulunduran kişidir. Hukuki ifadeyle; senedin zilyedi kim ise hak sahibi odur. Nama yazılı senetlerde hissedarın adı senedin üzerinde yazar, hamiline yazılı senetlerde ise yazmaz — bu, iki senet türü arasındaki en temel ayrımdır.

2021 öncesinde hamiline yazılı hisse senetleri tamamen anonim dolaşımdaydı; hisse senetlerinin kimin elinde olduğu bilinemiyordu. 7262 sayılı Kanun ile bu durum kökten değişti. Artık hamiline yazılı pay sahiplerinin bilgileri, senetler dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) Hamiline Pay Kayıt Sistemi’ne (HPKS) bildirilmek zorundadır.

TTK 489 gereği senet el değiştirdiğinde devrin şirket ve üçüncü kişiler nezdinde hüküm ifade etmesi için zilyetliğin geçirilmesinin yanı sıra devralan tarafından MKK’ya bildirim yapılması da zorunludur. Bildirim yapılmadığı sürece Tebliğ m.10 uyarınca oy kullanma ve kâr payı gibi ortaklık haklarını kullanamazsınız.

Senedin fiziken kimde olduğu mülkiyeti belirler, ama elinizde senet olsa bile MKK’da adınız yoksa paydan doğan haklarınızı kullanamazsınız.

Hamiline Yazılı Pay Senedi Bastırma Zorunluluğu ve Yasal Süre

TTK 486. madde uyarınca; hamiline yazılı pay bedellerinin tamamı ödendikten sonra, yönetim kurulunun 3 ay içinde senetleri bastırması ve ortaklara dağıtması kanunen zorunludur. Bu süre hem şirket kuruluşunda hem de sermaye artırımında, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.

Burada dikkat edilmesi gereken kritik bir nokta var: TTK 484/2 hükmüne göre, bedelleri tamamen ödenmemiş paylar için hamiline yazılı pay senedi çıkarılamaz. Bu hükme aykırı bastırılan senetler geçersiz sayılır. Yani önce ödeme tamamlanacak, ardından 3 aylık yasal süre başlayacak.

Hamiline yazılı pay senedi bastırma zorunluluğu, yönetim kurulunun tercihine bırakılmış bir işlem değildir. Nama yazılı senetlerde azlığın talebi aranırken, hamiline yazılı senetlerde böyle bir şart yoktur; ortakların istemde bulunmasına gerek kalmaksızın yönetim kurulu bu yükümlülüğü yerine getirmek zorundadır.

Bu süreçte MKK’ye bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi önemli sonuçlar doğurur. Tebliğ m.10 uyarınca bildirim yapılmadığında pay sahiplerinin oy kullanma ve kâr payı hakları askıya alınabilir. Bunun yanında 3 aylık süreyi aşan yönetim kurulu üyeleri de hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalır.

Hamiline Yazılı Pay Senetlerinin MKK’ya Bildirimi ve Ücretleri (HPKS)

HPKS sistemi üzerinden yürütülen bildirim süreci 3 adımda tamamlanır:

1. Sisteme Giriş: Şirket yetkilisi, e-Devlet şifresi veya e-İmza kullanarak MKK’nın e-Yatırımcı portalı üzerinden HPKS’ye giriş yapar.
2. Hissedar Kaydı: Pay senedini elinde bulunduran ortakların (gerçek veya tüzel kişi) kimlik ve iletişim bilgileri sisteme tanımlanır.
3. Pay Kaydı: YK kararındaki pay grupları ve kupür değerleri sisteme girilerek kaydedilir. Kayıt tamamlandığında her senet için MKK tarafından tekil referans numarası oluşturulur.

MKK (HPKS) İşlem Ücretleri — 2026 Tarifesi

• MKK Kayıt (Bildirim) Ücreti: 394,40 TL (KDV Dahil)
• Pay Devir Bildirim Ücreti: 458,40 TL (KDV Dahil)

Ücretler her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir.

MKK Bildirimi Yapılmazsa Ne Olur? Cezalar ve Yaptırımlar

MKK’ya bildirim yapılmaması halinde yaptırımlar ağırdır. TTK 562/13(a) hükmüne göre; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen şirket yöneticilerine 2026 yılı itibarıyla 173.801 TL’den başlayan idari para cezası uygulanır. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

Cezai yaptırımın ötesinde, Tebliğ m.10 uyarınca bildirimi yapılmamış senetlerin sahipleri ortaklık haklarını kullanamazlar. Genel kurulda oy kullanma, kâr payı alma ve pay devri işlemleri MKK kaydı olmadan gerçekleştirilemez.

Uygulamada bu bildirimi erteleyen veya atlayan şirketler, sonradan hem mali hem hukuki açıdan ciddi sıkıntılarla karşılaşmaktadır.

Hamiline Yazılı Hisse Senedi Basım Süreci

Basım süreci 5 temel aşamadan oluşur. 2. adımdan itibaren sıralama kanun tarafından belirlenmiştir, örneğin MKK kaydından önce tescile başvurursanız işlem reddedilebilir.
150’den fazla özgün çalışmanın yer aldığı Hisse Senedi Örnekleri sayfamızdan desen seçebilirsiniz

1. Gerekli Evrakların Hazırlanması

• Şirket Kuruluş Gazetesi (Ticaret Sicili Gazetesi)
• Sermaye Artırım Gazetesi (sermaye artırımı yapılmadıysa aranmaz)
• Yönetim Kurulu Kararı
• MKK Pay Bildirim Raporu — HPKS sisteminden alınan pay sahipleri listesi
• Güncel Vergi Levhası

2. Yönetim Kurulu Kararı Alınır

Kararda şirket sermayesi, tertip bilgisi ve kupür dökümü eksiksiz yer almalıdır. Ticaret sicili müdürlükleri uygulamada bu kararın noter onaylı olmasını talep edebildiğinden, tescil öncesinde noter onayı aldırmanızı tavsiye ederiz.

Önemli: Karar metninde hissedar isimlerine yer vermeyiniz. Uygulamada gördüğümüz kadarıyla büyükşehirlerdeki bazı ticaret sicil müdürlükleri bunu tescil reddi sebebi sayabilmektedir. İşlerinizin aksamaması adına buna dikkat etmenizi öneririz.

Not: Örnek kararı Word formatında indirmek isterseniz aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

1. Tertip Hamiline Yazılı Hisse Senedi Basım Yönetim Kurulu Karar örneği

2. Tertip Hamiline Yazılı Hisse Senedi Basım Yönetim Kurulu Karar örneği

3. MKK (HPKS) Kaydı Yapılır

YK kararındaki pay ve hissedar bilgileri MKK’nın HPKS sistemine işlenir. Kayıt tamamlanmadan tescil başvurusu yapılamaz.

4. Ticaret Sicil Tescil ve İlanı

MKK bildiriminden sonra tescil başvurusu yapılır. Sicil müdürlüğü MKK bildirimini sistemden teyit eder, ardından karar tescil ve Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.

TTK 486/4: Tescilden önce pay senedi çıkaran kimse, bundan doğan zararlardan sorumludur.

5. Basım ve Teslim

Tescil sonrası senet tasarımı hazırlanır ve TTK 487 kapsamındaki güvenlik önlemleriyle basım gerçekleştirilir. Basılan senetler şirket yetkililerine teslim edilir.

Tüm senet türlerini kapsayan genel üretim standartlarımız hakkında detaylı bilgi için Hisse Senedi Basımı Nasıl Yapılır? sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Hisse Senedi Üzerinde Bulunması Gereken Yasal Bilgiler

TTK 487 gereği, basılan her pay senedinin üzerinde aşağıdaki bilgilerin eksiksiz bulunması şarttır:

• Şirket Kimliği: Unvan, mevcut sermaye tutarı, kuruluş tarihi, kuruluş sermayesi
• Senet Detayı: Tertibi ve bunun tescil tarihi, senedin türü ve itibari değeri, kaç payı içerdiği
• MKK Referans Numarası: HPKS sisteminden alınan tekil referans numarası
• Onay: Şirket yetkililerinin ıslak imzası ve sahtekârlığı engelleyici güvenlik uygulaması

Uygulamada en çok karıştırılan konu imza meselesidir. TTK 487/1 açıkça, şirket adına düzenlenen senetlerin yetkili imza sahiplerinden en az ikisi tarafından imzalanmasını şart koşar. Peki ya şirket tek ortaklı ve tek imza yetkilisiyle yönetiliyorsa? Bu durumda ikinci bir imzacı fiilen mevcut değildir. Doktrindeki ağırlıklı görüş ve uygulama, bu koşullarda tek imzanın yeterli kabul edilebileceği yönündedir.

Hamiline Hisse Senedi Basımında Güvenlik Uygulamaları

TTK 487, kapalı şirketlerde basılacak pay senetlerinde sahtekârlığı engelleyici güvenlik önlemleri alınmasını öngörür — ancak hangi teknik yöntemin kullanılacağını spesifik olarak belirlemez. Biz bu yasal gerekliliği karşılamak için şu güvenlik uygulamalarını tercih ediyoruz:

• Hologram: IHMA patentli, kopyalanması güç 3 boyutlu güvenlik uygulaması
• Gizli Görünmez Filigran: Banknot baskılarında da kullanılan, UV ışık altında görünen özel baskı tekniği
• Giyoş Desen: Fotokopi ve tarayıcıyla çoğaltılması zor karmaşık çizgi desenleri

Hamiline Yazılı Hisse Senetleri Nasıl Devredilir? (Devir ve MKK Bildirimi)

TTK 489 uyarınca hamiline yazılı pay senetlerinin devri, şirket ve üçüncü kişiler hakkında ancak iki koşulun birlikte gerçekleşmesiyle hüküm ifade eder:

1. Zilyetliğin Geçirilmesi: Senedi devreden kişi, fiziksel senedi alıcıya teslim eder.
2. MKK (HPKS) Bildirimi: Senedi devralan kişi, bu işlemi Merkezi Kayıt Kuruluşu’na bildirmekle yükümlüdür.
   Bildirim sürecini hatasız ve kolayca tamamlamak için; ekran görüntüleriyle adım adım hazırladığımız sayfamızdan destek alabilirsiniz Hamiline Yazılı Hisse Senedi MKK Kaydı Nasıl Yapılır?

Bu iki koşuldan biri eksikse devir hüküm doğurmaz. MKK’ya bildirimde bulunulmaması hâlinde senet elinizde olsa bile paya bağlı haklarınızı oy kullanma, kâr payı, genel kurula katılım bildirim yapılıncaya kadar kullanamazsınız. Hakların şirkete ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde MKK’ya yapılan bildirim tarihi esas alınır.

Anonim şirket devir işlemleri, vergisel boyutlar ve sözleşme örnekleri için Anonim Şirketlerde Hisse Devri ve İşlemleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Hamiline Yazılı Paylar Pay Defterine İşlenir mi?

TTK 499’a göre pay defterine yalnızca nama yazılı pay senedi sahipleri, senede bağlanmamış payların sahipleri ve intifa hakkı sahipleri kaydedilir. Hamiline yazılı pay senedi sahipleri için pay defterine kayıt öngörülmemiştir.

Buradaki kritik ayrım şudur: senetler basılana kadar ortada hamiline yazılı pay senedi yoktur. Paylar bu aşamada senede bağlanmamış pay statüsünde olduğundan sahiplerinin pay defterine kaydedilmesi yasal zorunluluktur.

Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ uyarınca pay defterine yapılacak kayıtların en az şu bilgileri içermesi gerekir: pay sahibinin adı soyadı veya unvanı, sahip olunan pay sayısı ve toplam tutar, payın nominal değeri, tertibi, edinme tarihi, deftere kayıt tarihi, payın senede bağlanıp bağlanmadığı ve türü. Varsa intifa hakkı sahiplerinin bilgileri de ayrıca kaydedilir.

Senetler basılıp MKK’ya bildirildikten ve ortaklara dağıtıldıktan sonra bu kayıtlar, Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ gereği teslim tarihinden itibaren 10 gün içinde pay defterinden silinir. Takip artık şirket defterinden değil, yalnızca MKK’nın HPKS sistemi üzerinden yürür.

Hamiline Payların Nama Yazılıya Dönüştürülmesi

Hamiline yazılı paylar; MKK bildirimi, noter onayı ve ticaret sicil tescili gibi ek prosedürler gerektirir. Bu işlemlerin resmi kurumlara ödenen toplam maliyeti şirketin yapısına göre değişmekle birlikte, 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 20.000 TL seviyesine ulaşabilmektedir.

Bu tutarın değişken olmasının başlıca nedeni, TTSG ilan ücretinin karar metnindeki kelime sayısına göre hesaplanmasıdır. Nama yazılı paylarda bu prosedürler aranmadığından söz konusu maliyet kalemleri oluşmaz.

Hamiline ve Nama Yazılı Hisse Senedi Arasındaki Temel Farklar

7262 sayılı Kanun sonrası hamiline paylar anonim dolaşım özelliğini yitirdi. İki pay türü arasındaki temel farklar şöyle özetlenebilir:

• MKK Kaydı: Hamiline paylarda her işlem HPKS üzerinden ücretli yapılır. Nama paylarda MKK kaydı yoktur, takip şirketin pay defteri üzerinden yürür.
• Noter ve Tescil: Hamiline paylarda YK kararı için uygulamada noter onayı ve ticaret sicil tescili aranır. Nama paylarda bu masraflar yoktur.
• Devir: Hamiline paylar zilyetlik + MKK bildirimi ile devredilir. Nama paylar ciro + teslim + pay defteri kaydı ile devredilir.
• Basım Zorunluluğu: Hamiline senetlerin 3 ay içinde bastırılması kanuni zorunluluktur. Nama senetlerde azlık talebi olmadıkça böyle bir zorunluluk yoktur.

Pay türü tercihi yalnızca maliyetle değil, şirketin ortak yapısı, devir ihtiyacı ve vergisel durumuyla birlikte değerlendirilmelidir.

Hamiline ve Nama Yazılı Hisse Senedi Dönüşüm Süreci

Dönüşüm TTK’ya uygun olarak 3 aşamada gerçekleştirilir:

1. Ana Sözleşme Değişikliği: Yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırır. Ana sözleşmedeki “hamiline” ibareleri “nama” olarak değiştirilir ve genel kurul onayıyla kesinleşir.
2. Tescil: Karar Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne tescil ve Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan ettirilir. Bu andan itibaren paylar hukuken nama yazılı statüsüne geçer.
3. Yeni Basım ve Değişim: Nama yazılı pay senetleri bastırılır, eski hamiline senetler geri alınıp iptal edilir, yeni senetler imza karşılığı teslim edilir.

Yusuf Halit Kodan - Yazar Biyografisi

Makronet Hisse Senedi Basım ve Danışmanlık firmasının kurucusu Yusuf Halit Kodan; anonim şirketlerin nama ve hamiline yazılı hisse senedi basımı, MKK – HPKS yönetimi ve kurumsal finansal danışmanlık süreçlerinde uzmanlaşmıştır. Bugüne dek binlerce şirketin TTK ve vergi mevzuatına uyumunu sağlayan Kodan, 12.000’den fazla profesyonelin yer aldığı ağında; değer odaklı yatırım, finansal yapılandırma ve yasal matbaa süreçleri üzerine derinlemesine analizler sunmaktadır. Güncel sektörel değerlendirmeleri ve mevzuat rehberlikleri için kendisiyle LinkedIn üzerinden bağlantı kurabilirsiniz.