Pay senedi, anonim şirketin sermayesindeki payı temsil eden ve sahibine ortaklık haklarını kullanma imkânı veren kıymetli evraktır. Pay senetlerini anonim şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler çıkarır. 2026 itibarıyla dayanak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’dur (TTK): senedin şekli m.487’de, çıkarılma koşulları m.484 ve m.486’da düzenlenir.

Pay ile Pay Senedi Aynı Şey mi?

Pay ile pay senedi farklı kavramlardır. Pay, anonim şirket sermayesinin itibari değer taşıyan bölümü ve ona bağlı ortaklık hakkıdır. Pay senedi ise bu payı belgeleyen kıymetli evraktır. Pay senetle doğmaz, şirketin veya sermaye artırımının ticaret siciline tescil edilmesiyle doğar. TTK m.486/1’e göre pay senedi ancak bu tescilden sonra çıkarılabilir.

Henüz pay senedi basılmamış bir anonim şirkette de ortaklık sürer. Pay sahipliği kuruluşta esas sözleşmeden izlenir. Sonrasında nama yazılı paylarda pay defterinden, hamiline yazılı paylarda MKK (Merkezi Kayıt Kuruluşu) kayıtlarından takip edilir. Pay defteri kaydı kurucu değil açıklayıcı niteliktedir, ortaklığı kendisi kurmaz. TTK m.499 ise şirketle ilişkilerde pay defterinde kayıtlı kişinin pay sahibi sayılacağını düzenler. Senet çıkarıldıktan sonra payın devri, senedin türüne göre TTK m.489-493’teki devir hükümlerine tabi olur.

Hisse senedi ile pay senedi aynı belgedir. Uygulamada 2012’de hisse senedinin adının resmen pay senedi olarak değiştirildiği sanılır. Böyle bir ad değişikliği yoktur. 1 Temmuz 2012’de yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK, senedi “pay senedi” terimiyle düzenler. Günlük dilde ve ticari yazışmalarda ise “hisse senedi” kullanılmaya devam eder. Hangi terimin seçildiği senedin hukuki niteliğini etkilemez. Senedin hukuka uygun çıkarılmasında tescil zamanı (m.486/1), pay bedelinin ödeme durumu (m.484/2), senedin türü ve m.487’deki şekil şartları birlikte dikkate alınır.

Pay Senedi Türleri Nelerdir?

Pay senetleri üç eksende sınıflandırılır: hak sahibinin nasıl belirlendiği, payın hangi hakları taşıdığı ve senedin nasıl tutulduğu. Nama yazılı, adi ve fiziki bir pay senedi bu yüzden aynı anda üç sınıfa aittir. Türlerin dayanağı TTK m.484 ve m.478’dir.

• Nama yazılı ve hamiline yazılı: Nama yazılı senette pay sahibinin adı veya unvanı yazılıdır, hamiline yazılı senette yazılı değildir. TTK m.484 iki türe de izin verir. Bedeli tamamen ödenmemiş pay için ise yalnız nama yazılı senet çıkarılabilir. Ayrıntılar nama yazılı hisse senedi ve hamiline yazılı hisse senedi sayfalarındadır.
• Adi ve imtiyazlı: Adi pay, esas sözleşmede ayrıcalık tanınmamış ve itibari değeriyle orantılı hak veren paydır. Oylar, payların toplam itibari değeriyle orantılı kullanılır ve tek paya sahip olan pay sahibi de en az bir oy hakkına sahiptir (TTK m.434). İmtiyazlı pay ise esas sözleşmeyle kâr payında, tasfiye payında, rüçhanda veya oyda üstünlük tanınan paydır (TTK m.478). İmtiyaz esas sözleşmeden doğar, senede yazılan ibare tek başına hak kurmaz. Konunun ayrıntısı anonim şirketlerde imtiyazlı paylar sayfasında anlatılır.
• Fiziki ve kaydi: Payları kayden izlenmeyen, halka açık olmayan anonim şirkette senet çıkarılırsa kâğıt üzerinde düzenlenir. Borsada işlem gören paylar ise MKK nezdinde kaydi olarak tutulur ve bu paylar için senet basılmaz (SPKn m.13).

Kurucu ve intifa senetleri bu sınıflandırmanın dışında kalır. Uygulamada bu senetler çoğu zaman bir pay senedi türü sanılır, oysa TTK bu sonucu vermez. Kurucu intifa senedi (m.348) ile katılma intifa senedi (m.502-503) sahibine ortaklık sıfatı ya da oy hakkı tanımaz. Bu senetler yalnız net kâra veya tasfiye payına katılma gibi mali haklar verir. Sermayeyi temsil etmedikleri için pay senedi sayılmazlar, ayrıntı intifa senedi sayfasındadır.

Nama ve Hamiline Pay Senedi Arasındaki Fark Nedir?

Nama yazılı pay senedi ile hamiline yazılı pay senedi arasındaki temel fark, hak sahibinin nasıl belirlendiğidir. Nama yazılı senette pay sahibi, adına düzenlenmiş veya ciro yoluyla senedi devralmış kişidir. Şirketle ilişkilerde ise pay defterinde kayıtlı kişi pay sahibi sayılır (TTK m.499). Hamiline yazılı senette ise senedi elinde bulunduran kişi pay sahibidir. Bu kişinin haklarını kullanabilmesi için MKK’ya bildirim yapılmış olmalıdır (TTK m.489).

Uygulamada nama yazılı senet kaybolsa bile üzerinde ad yazılı olduğu için sorun çıkmayacağı düşünülür. Adın yazılı olması kaybın sonucunu ortadan kaldırmaz. Yeni senet bastırılabilmesi için kaybolan senedin mahkeme kararıyla iptal edilmesi gerekir (TTK m.657, m.661-669).

Hamiline yazılı payda hak sahipliğinin MKK kaydıyla doğduğu da sık yapılan bir yanlıştır. MKK bildirimi pay sahipliğini kurmaz, devrin şirket ve üçüncü kişiler hakkında hüküm ifade etmesini sağlar (TTK m.489/1). Bildirim yapılıncaya kadar pay sahibi oy, kâr payı ve diğer paya bağlı haklarını kullanamaz (TTK m.489/1, ikinci cümle).

Fiziki ve Kaydi Pay Senedi Farkı

Fiziki pay senedi, payı kâğıt üzerinde belgeleyen senettir. Devrin şekli senedin türüne göre değişir: nama yazılıda ciro ve zilyetliğin devri, hamiline yazılıda zilyetliğin devri ve MKK bildirimi aranır. Kaydi pay ise kâğıt senet olmadan MKK sisteminde hak sahibi bazında tutulan paydır. Kaydi tutma, sermaye piyasası mevzuatının halka açık ortaklık payları için öngördüğü bir rejimdir. Halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arz edilmeyen pay ihraçları 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) kapsamı dışındadır. Bu şirketlerde senet çıkarılırsa fiziki düzenlenir. Nama yazılı paylarda basım her durumda zorunlu değildir, azlığın istemi basımı zorunlu hale getirir (TTK m.486/3). Bu durumun ayrıntısı hisse senedi bastırmak zorunlu mu sayfasındadır.

Borsada işlem gören paylarda fiziki senetlerin teslim edilerek kaydileştirilmesi süreci 28.11.2005’te başladı ve mülga 2499 sayılı Kanun m.10/A ile SPKn m.13/4 çerçevesinde yürütüldü. SPKn m.13/4’e göre kaydileştirilmesine karar verilen aracın teslimi zorunludur ve teslim edilen senet kendiliğinden hükümsüz olur. Kaydileştirilmiş halka açık şirket payı için fiziki senet basılmaz (SPKn m.13), yatırımcı payını aracı kurum hesabında görür.

Uygulamada hamiline payların MKK’ya bildirilmesiyle senetlerin kaydileştiği sanılır. Hamiline Pay Kayıt Sistemi (HPKS) bir bildirim sistemidir. Pay sahibinin kimliğini kaydeder, senedin yerine geçmez. Halka açık olmayan anonim şirketin hamiline senedi bildirimden sonra da fiziki kalır. Devir, senedin teslimi ve devralanın MKK’ya bildirimiyle şirket ve üçüncü kişiler hakkında hüküm ifade eder (TTK m.489/1).

Süresinde kaydileştirilmeyen eski halka açık şirket senetlerinin mülkiyeti SPKn m.13/4 gereği Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) devredildi. Anayasa Mahkemesi 22.10.2015 tarihli E.2015/29, K.2015/95 sayılı kararla bu hükmü kısmen iptal etti, hak sahiplerine ödeme 07.09.2016 tarihli Yönetmelik çerçevesinde yapıldı. YTM’nin 21.05.2026 tarihli duyurusuna göre son başvuru tarihi 6 Eylül 2026’ydı ve bu yol kapandı. Elde kalan eski senedin durumu artık ihraççı şirket ve somut senet özelinde değerlendirilir, ayrıntı unutulmuş hisse senetleri sayfasındadır.

Pay Senedi Ne Zaman Çıkarılabilir?

Pay senedi, şirketin ya da sermaye artırımının ticaret siciline tescilinden sonra çıkarılabilir. Tescilden önce çıkarılan senet geçersizdir ve çıkaranlar doğan zarardan sorumludur (TTK m.486/1). Hamiline yazılı senet için ek bir şart vardır: pay bedelinin tamamı ödenmiş olmalıdır. Nama yazılı senet ise bedeli ödenmemiş pay için de çıkarılabilir.

Makronet, pay bedeli tamamen ödenmemiş ya da bastırma kararı tescil edilmemiş hamiline payı basıma almaz.

Uygulamada pay senedinin vergi avantajı için çıkarılan bir senet olduğu sanılır. Oysa pay senedinin hukuki işlevi payı belgelemektir, vergi sonucu bu işleve bağlı ikincil bir sonuçtur. Gerçek kişi, tam mükellef bir anonim şirketin basılı pay senedini iki yıldan fazla elde tuttuktan sonra satabilir. Bu durumda elde edilen kazanç GVK Mükerrer m.80 gereği değer artışı kazancı sayılmaz. Ayrıntılar hisse senedi bastırmanın vergisel avantajları sayfasındadır.

31.12.2026, sermayesi yeni asgari tutarın altında kalan anonim ve limited şirketler için son intibak tarihidir. 7511 sayılı Kanun 29.05.2024 tarihli ve 32560 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı, TTK’ya geçici m.15’i ekledi. Bu tarihe kadar intibak etmeyen şirket infisah etmiş sayılır. Artırım tescil edildikten sonra mevcut senetler geçerliliğini korur, artırılan paylar için yeni tertip senet bastırılır. Süreç sermaye artırımı sonrası pay senedi basımı sayfasında anlatılır.

Pay Senedi Nasıl Bastırılır?

Uygulamada pay senedi basımı, yönetim kurulu kararının hazırlanmasıyla başlar ve imza ile teslimle biter. Hamiline paylarda bu karar ticaret siciline tescil ve ilan edilir (TTK m.486/2). TTK m.487/1, halka açık olmayan şirketlerin senetlerinde baskı imzanın delikli olmasını veya sahteciliği engelleyen başka bir güvenlik önlemini şart koşar. Makronet 1989’dan bu yana pay senedini IOTA (eski adıyla IHMA) tescilli hologram ve giyoş desenle basar, teslim süresi 2-3 iş günüdür.

1. Yönetim kurulu pay senedi bastırma kararını alır ve yazılı hale getirir.
2. Sermaye, pay sayısı ve itibari değer sicil kayıtlarından alınır.
3. Kupür dağılımı her ortağın payına ve devir planına göre belirlenir.
4. Senet tasarımı TTK m.487 şekil şartlarına göre hazırlanıp şirkete onaylatılır.
5. Giyoş desenli tasarım güvenlik kâğıdına basılır, senetlere numara verilir.
6. Her senede IOTA tescilli hologram uygulanır ve senet imzaya hazırlanır.
7. Şirketi temsile yetkili en az iki kişi her senedi imzalar.
8. Hamiline senetlerde pay sahipleri dağıtımdan önce MKK’ya bildirilir.

Her güvenlik katmanı sahteciliğe karşı ayrı bir kontrol sağlar. Giyoş desen fotokopide bozulur. UV reaktif filigran, kâğıdın liflerine üretim aşamasında yerleştirilir ve 365 nm dalga boyundaki UV ışık altında görünür. Desen, 150’den fazla tasarım çeşidi arasından seçilir. Örnek görseller hisse senedi örnekleri sayfasında, adımların ayrıntısı ise hisse senedi basımı nasıl yapılır sayfasında yer alır.

Sık Sorulan Sorular

Pay senedi sahibinin hakları nelerdir?

Pay sahibi genel kurulda oy kullanır (TTK m.434), kâr payı ve tasfiye payı alır (m.507), rüçhan hakkına (m.461) ve bilgi alma hakkına (m.437) sahiptir. Buna karşılık taahhüt ettiği sermayeyi ödemekle yükümlüdür, ödemeyen pay sahibi temerrüt faizi öder ve payından ıskat edilebilir (TTK m.482). Hakların ve borçların ayrıntısı pay sahiplerinin hak ve yükümlülükleri sayfasındadır.

Pay senedi ile ilmühaber arasındaki fark nedir?

İlmühaber, pay senedi basılana kadar payı geçici olarak belgeleyen senettir ve senetler basıldığında hükümsüz kalır. Hamiline yazılı olacak payın bedeli tamamen ödenmeden senet basılamadığından (TTK m.484/2), sermaye taahhüdünün ödenmesi için tanınan 24 aylık süre boyunca ilmühaber çıkarılır (TTK m.344). İlmühaber güvenlik katmanı taşımaz ve MKK süreçlerinde karşılığı yoktur, karşılaştırma ilmühaber mi pay senedi mi sayfasındadır.

Pay senedinde hangi bilgiler bulunur?

TTK m.487/1 her pay senedinde unvan, sermaye tutarı, kuruluş tarihi ve o tarihteki sermaye, tertip, tertibin tescil tarihi, tür, itibari değer ve pay adedini arar. Nama yazılı senette ayrıca sahibin adı veya unvanı, yerleşim yeri ve ödenmiş bedel yazılır (m.487/2). Uygulamada kuruluşta çıkarılan senetler birinci tertip olarak düzenlenir, sonraki artırımlarda artırılan sermayeyi temsil eden senetler yeni tertip altında düzenlenebilir.

Limited şirket pay senedi çıkarabilir mi?

Limited şirket esas sermaye payı için yalnız ispat aracı niteliğinde veya nama yazılı senet düzenleyebilir (TTK m.593/2). Bu senet devrin şeklini değiştirmez, limited şirket payının devri yazılı sözleşme ve noter onayıyla yapılır (TTK m.595). Ayrıntı limited şirketler pay senedi çıkarabilir mi sayfasındadır.

Pay senedi bastırmak için izin gerekir mi?

TTK, pay senedi basımı için hiçbir kurumdan izin şartı aramaz. Hazine ve Maliye Bakanlığı anlaşmalı matbaa belgesi basımın yasal şartı değil, matbaanın devlet denetimli güvenlikli baskı altyapısını gösteren doğrulanabilir bir yeterlilik göstergesidir.

Pay senedinin itibari değeri en az ne kadardır?

Payın itibari değeri en az bir kuruştur (TTK m.476). İtibari değer, senedin üzerinde yazan ve sermayedeki payı gösteren tutardır. Payın piyasa değeri veya devir bedeli bu tutardan farklı olabilir.

Makronet, Türkiye genelindeki anonim şirketlere ve onlara danışmanlık veren mali müşavir ve hukuk bürolarına nama ve hamiline pay senedi basımı ile ücretsiz MKK danışmanlığı sunar. Yönetim kurulu kararı, kupür planı ve senet taslağı için ücretsiz ön inceleme talep edebilirsiniz.

Firmamız pay senedi basımı konusunda tüm Türkiye’ye hizmet vermektedir bunlardan Bursa, Ankara, İzmir, Kocaeli, Antalya, Bodrum ve Türkiye’nin tüm illerine profesyonel olarak Yeminli mali müşavirler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler, Hukuk danışmanlık firmaları, Avukatlık ofislerine ücretsiz danışmanlık ve hisse senedi basımı yapmaktayız.

Yusuf Halit Kodan

Makronet Hisse Senedi Basım ve Danışmanlık firmasının kurucusu Yusuf Halit Kodan; anonim şirketlerin nama ve hamiline yazılı hisse senedi basımı, MKK – HPKS yönetimi ve kurumsal finansal danışmanlık süreçlerinde uzmanlaşmıştır. Bugüne dek binlerce şirketin TTK ve vergi mevzuatına uyumunu sağlayan Kodan, 12.000’den fazla profesyonelin yer aldığı ağında; değer odaklı yatırım, finansal yapılandırma ve yasal matbaa süreçleri üzerine derinlemesine analizler sunmaktadır. Güncel sektörel değerlendirmeleri ve mevzuat rehberlikleri için kendisiyle LinkedIn üzerinden bağlantı kurabilirsiniz.